Goed of fout? - Hans Mathijssen
Over de rol van Vlaardings burgemeester Meindert Siezen in oorlogstijd
De rol van de Vlaardingse burgemeester Meindert Siezen tijdens de Duitse bezetting vormt het hoofdbestanddeel van het jaarboek van De Historische Vereniging Vlaardingen, dat voor de 37ste keer is uitgebracht. Was Siezen goed of fout? Vlaardinger Hans Mathijssen dook in het onderwerp en komt met een positieve conclusie.
Aanleiding voor het onderzoek was een opmerking van journalist en oud-nieuwslezer Harmen Siezen. Die vroeg zo'n vijf jaar geleden aan burgemeester Bruinsma waarom er in Vlaardingen nooit een straat is vernoemd naar zijn opa. Hans Mathijssen ging op zoek naar het antwoord op die vraag. Hij begint zijn verhaal in 1938 als de gemeenteraad afscheid neemt van burgemeester Van Walsum, die naar Zwolle vertrekt. Een dag later wordt de burgemeestersfunctie in Vlaardingen vacant verklaard. Meindert Siezen is op dat moment wethouder in de gemeente Hillegersberg en besluit te solliciteren. Hoewel hij een aantal serieuze concurrenten heeft, wordt hij toch op 1 mei 1938 benoemd. De auteur doet vervolgens gedetailleerd verslag van gebeurtenissen, waarbij de nieuwe burgemeester een rol speelt. Dit alles onder de dreiging van een nieuwe wereldoorlog die uiteindelijk in mei 1940 uitbreekt.
Siezen verkiest na de capitulatie niet op te stappen, maar accepteert de bezetting 'als van God gegeven’. In het begin houdt hij zich zoveel mogelijk afzijdig, gesprekken met de Duitsers laat hij over aan de gemeentesecretaris. Waar Siezen zich wel mee bemoeit is het fenomeen Winterhulp Nederland, een nationaalsocialistische organisatie die alle andere maatschappelijke hulpverlening moet gaan overnemen, niet alleen van de overheid, maar ook van kerkelijke en particuliere instanties. Zoals alle burgemeesters, wordt ook Siezen plaatselijk directeur van deze organisatie. Onduidelijk blijft of hij op de hoogte is van de uitsluiting van Joden en gehandicapten als hij zich actief bezig houdt met fondsenwerving. Feit is dat hij eind 1941 aftreedt als directeur. Naar het waarom van zijn aftreden, blijft het gissen. Wellicht werd het hem toch te heet onder de voeten.
De auteur doet vervolgens een feitenrelaas, waarbij duidelijk wordt dat Siezen het lastig krijgt met de bezetter, dat zijn geweten steeds meer begint te knagen. Dit leidt uiteindelijk tot zijn aftreden in mei 1943. Zijn opvolger is Wil Hansen. Ook aan zijn functioneren besteedt Mathijssen uitvoerig aandacht. Hansen was een overtuigd NSB’er die na de oorlog is ‘gezuiverd’. Dat geldt niet voor Siezen, die in mei 1945 terugkeert als burgemeester en dat blijft tot 1 januari 1947 als hij aftreedt. De auteur komt uiteindelijk tot de conclusie dat er geen enkele reden is om geen straat naar burgemeester Siezen te vernoemen en beantwoordt daarmee de vraag van kleinzoon Harmen. Het jaarboek is een prachtig document, zeker voor lezers die geïnteresseerd zijn in de historische gebeurtenissen van Vlaardingen.
Het 37ste jaarboek bevat naast het onderzoek van Hans Mathijssen een kroniek van Vlaardingen over 2012 en 1962, en een artikel over schoon drinkwater. Leden van de Historisch Vereniging Vlaardingen krijgen het jaarboek gratis, voor niet-leden is het voor € 18,50 te koop bij de plaatselijke boekhandel en bij de vereniging.
Hans Mathijssen (1954) heeft verschillende functies bij de gemeente Vlaardingen vervuld, zoals hoofd kunst en cultuur, directeur van de Stadsbibliotheek en stadsarchivaris.
Waardering:
Boekbespreking door Chiel Harte
email mijGepubliceerd: 3-01-2014